Thursday, May 16, 2013

On Science



(Facebook-conversations - in an answer to Jelle Versieren)


I'm not against science per-se, else I would not be a scientist myself. However, science is used within a certain kind of social context and has a certain kind of historical evolution; it is NEVER Neutral. The first thing a critical scientist should due is to acknowledge this subjective use of science. This is even the case in "hard sciences" such as physics, where the use of relativistic theory could both be applied for nuclear bombs, as well as nuclear medical technology.
Science is an important ideological pillar of capitalism/liberalism/modernism; more even in the late-capitalist/neoliberal discourse (see Fairclough). It is particularly used in post-political, depoliticizing and also in neo-colonial racist discourses; eg the use of economic science in the policies of the BW institutions to legitimize SAP's, foreign exploitation, imperialism, etc... It is exactly the same in the question of the prohibition of the headscarf in Public office. Where the "illumination"-discourse is used to reproduce the oppression and exclusion of muslim women and to impose a patriarchical, racist moral.
The use of science all depends on the context. What were once founding and emancipatory ideological weapons of a progressive bourgeois class, in a late-capitalist society, science, ratio and modernism are primary weapons of the ruling elites to oppress exploited people. One should never take the class-character of these instruments and uses out of the picture, nor the social conflict, or you are being an idealist.
It is clear that the context of the headscarf debate today is different than the struggle against clerical oppression in modern Europe. If we are speaking of today's Europe atheism/christianity are the dominant ideological forms, islam is certainly not the primary barrier for emancipation. On the contrary; it is the dominant positivist approach to religion which today plays the role of christianity at the time of Marx. Science as the opiate of the masses; the reconforting belief in some neutral objective truthfull positivist uncritical science which justifies all existing unequalities and shows some utopian, idealistic way out.
I will not go so far postmodernist who totally reject the universal character of science, and place it on the same level as other forms of knowledge systems, such as theology, tradition, etc. (Such as the ecology of knowledge approach of B. Santos). From my point of view this approach is too particularistic/individualist, and therefore it depoliticizes and loses its emancipatory possibilities. As such it is as influenced by the dominant neoliberal post-political thought-frames as the modernist scientific discourse.
In order to be critical, a scientist always has to search for the social conflict behind the use of science. The scientist has to search for the oppression within the conflict, and have an emancipatory role by choosing the side of the oppressed, as everyone should acknowledge that science is never objective. Only in this sence can science have a progressive role in contemporary neoliberal society.

Tuesday, April 9, 2013

Wanneer de grondwet meer is dan een vodje papier


Portugal opnieuw in het oog van de Eurostorm


Het is terug alle hens aan dek wat betreft de Portugese economie. Politieke crisissfeer, de Troika onverwijld terug naar Lissabon, de grootste oppositiepartij die ineens geen verkiezingen meer eist… Niet de massale betogingen en woede van de bevolking van 2 maart was de oorzaak, noch de recentste statistieken over werkloosheid en uitdiepende recessive. Het problem was dat het Grondwettelijk hof de laatste begroting ongrondwettelijk verklaard had. 1,300 miljard aan besparingen kunnen niet doorgaan, waardoor alle akkoorden met de Troika terug op de helling komen te staan.
Het gronwettelijk hof besliste vrijdag dat verschillende van de besparingsmaatregelen van de begroting voor 2013, het gelijkheidsbeginsel en het proportionaliteitsbeginsel schonden. Concreet ging het om het de afschaffing van het vakantiegeld van werknemers in de publieke sector, het afschaffen van vakantietoelage voor gepensioneerden, het invoeren van inkomstenbelasting op ziekte- en werkloosheidsuitkeringen en het afbouwen van het arbeidsstatuut van onderzoekers. Daarmee wordt de regering verplicht 1300 miljoen euro besparingsmaatregelen uit de begroting te halen.
Tegelijkertijd verklaarde het andere besparingsmaatregelen, zoals de tax op pensioenen boven 1350 euro, de verlaging van de lonen in de publieke sector, de verhoging van de inkomstenbelasting en de besparing op overuren, goed voor 4,4 miljard aan besparingen wel als grondwettelijk.[i]
Voor de rechtse regering van premier  Passos Coelho betekent dit echter slecht nieuws. De 1300 miljoen maakten immers deel uit van de akkoorden met de Troika. Sinead O’Connor, woordvoerder van de Europese Comissie liet al weten dat de uitspraak van het Grondwettelijk hof alle eerder gemaakte afspraken anuleert. De volgende tranche van 2100 miljoen euro “hulp” van de Troika, die werd gegarandeerd na de 7e evaluatie van de Troika, begin vorige maand, wordt “on hold” geplaatst. Bij die 7e evaluatie had de Troika redes geëist dat Portugal tegen eind april 2 miljard aan extra structurele beasparingen zou aankondigen tegen eind april. Hierbij komen dus 1,3 miljard aan extra besparingen deze maand . Tegelijk worden de delegaties van de Troika, de EC, het IMF en de ECB terug naar Lissabon gestuurd, op minder dan een maand sinds de vorige missie.[ii]
Terwijl Europa en het IMF de Portugal sterk onder druk zetten, lijkt de Portugese regering verder haar rol als “beste leerling van Angela Merkel te willen spelen”. Hoewel de premier vorige week het Grondwettelijk hof sterk onder druk zette, onder andere door te dreigen met ontslag, bleek dit voorlopig een loos dreigement en verklaarde hij de uitspraak van het hof te respecteren, “zoals het hoort in een rechtsstaat”. Tegelijkertijd liet hij echter weten de uitspraak onder andere uiting gaf van “een tekort aan realisme” bij het hof, dat het “geen rekening houdt met de omstandigheden”, dat de uitspraak in de toekomst kan leiden tot het “in vraag stellen van belangrijke waarden in de grondwet”, “ernstige consequenties voor het land”, en “het leven van de portugezen zal bemoeilijken”. Toch stelde hij dat Portugal de gemaakte afspraken met de Troika volledig zou nakomen. Bovendien stelde hij dat na de uitspraak van het Grondwettelijk hof er geen alternatief bestaat dan verder te snijden in de publieke sector. [iii]
Concreet werden, opnieuw, de gezonheidssector, het onderwijs en de werkloosheidsuitkeringen naar voor geschoven als sectoren waar de extra 1300 miljoen gehaad zou worden. In het geval van het onderwijs komen deze besparingen bovenop de duizenden ontslagen die al gevallen zijn in deze sectoren, en zouden onder andere een privatisering van scholen betekenen, het optrekken van de inschrijvingsgelden, het vergoten van de klassen. Het IMF raad ook aa nom 50.000 leerkrachten te ontslaan. Dit komt reeds boven de sluiting van duizenden buurtscholen gedurende de laatste jaren, de aanwervingsstop voor jonge leerkrachten en de stopzetting van tijdelijke contracten.
De nieuwe besparingen zullen bovendien de sociale en economische crisis in het land versterken. Zonder de bijkomende maatregelen zou het overheidstekort reeds 5,5 % bedragen, terwijl de economie verder zou krimpen, met 2,3 procent volgens de nieuwe schattingen van de nationale bank. Dit komt boven de krimp van 3.2 procent in 2012[iv], en 1,6 in 2011[v]. IMF-delegatieleider Abebe Selassie in Lissabon, stelde ondertussen dat de werkloosheid veel sterker is gestegen dan werd verwacht. 16.4 procent van de actieve bevolking is dit jaar werkloos, alleen al in 2012 gingen 205.000 jobs verloren.[vi] Toch blijft de regering volharden in de recepten die tot nog toe de situatie van de economie enkel verslechterden, terwijl de toekomstperspectieven allesbehalve verbeteren, zowel om vlak van werkloosheid, sociale welvaart en economische activiteit, maar ook op vlak van begrotingstekorten en publieke en private schuldopbouw.
Tegelijkertijd wordt eender welke vorm van kritiek of alternatieven vanuit oppositie afgedaan als radicalisme en populisme, zelf de “geweldadige onthoudingen” en zwijgende oppositie van de PS. Bovendien dreigt men ermee dat de kritiek op de besparingen door de oppositie een tweede bailout dichterbij brengen.
De oppositie verwijt de regering dan ookde uitspraak van het grondwettelijk hof verder te willen gebruiken om een extra neoliberal, ideologisch gestuurd, offensief in te zetten, gesteund door de Europese Commissie. Terwijl de PS van Seguro de uitspraak van het Grondwettelijk hof aangrijpt om een heronderhandeling van de betalingstermijnen te vragen bij Europa, om de besparingen in de tijd te spreiden, wat meer ruimte zou moeten laten voor groei, lijken er steeds meer stemmen op te gaan om de akkoorden met de Troika op te blazen.
Er blijkt geen enkel social draagvlak te bestaan voor extra besparingen in de sociale sectoren. Besparingen in de gezondheidszorg kunnen slechts op de steun rekenen van 1 procent van de bevolking, besparingen in de sociale zekerheid op 5 %. Tegelijk vind 36 procent van de Portugeze dat er geknipt moet worden in de betaling van rentelasten, 57 procent vind dat er moet bespaard worden in de Publiek-Private Partnerschappen en 33 procent in defensie. Dit zijn exact de domeinen waar de Troika en de regering niet willen aankomen. Hieruit blijkt duidelijk het klassenconflict binnen de Portugese samenleving. Een politieke en economische elite die private financiele contracten wil garanderen, een meerderheid van de bevolking die haar sociale rechten en levensomstandigheden wil garanderen.[vii]
Het ongenoegen bij de bevolking hierrond bleek ook al met de betoging van 2 maart, die volgens de organisatoren, het platform “Que se lixe a Troika” (Fuck the Troika), onder de titel “Het is het volk die heerst”, een verwijzing naar Grandola, het lied van de anjerrevolutie, 1 miljoen mensen op straat bracht. Deze positie werd deze week versterkt door verschillende toonaangevende economen; onder andere nobelprijswinnaar Paul Krugman adviseerde Portugal tegenover de nieuwe besparingen met de volgende woorden: “Just say Nao!”[viii]
Hierbij moet gezegd worden dat Krugman een correcte analyse maakt van het feit dat het probleem van de perifere economieën in de Eurozone, zoals Portugal, geen probleem is van een kwistige overheid, waarin bespaard zou moeten worden. Integendeel, Portugal is al sinds lang een van de beste leerlingen in de Europese klas, zowel qua het nakomen van privatiseringen, als het controleren van publieke uitgaven, als het nakomen van de landbouw en visserijhervormingen… én nét dat is het probleem; omdat net de Europese constructie een groot deel van het probleem vormt.
Men mag niet uit het oog verliezen dat het probleem in de PIGS pas ontstond ná de Globale Financiële Crisis. Voordien was met de overheidsfinanciën van deze economieën weinig aan de hand (behalve in het geval van Griekenland allicht). Het zijn de zwakte van de reeële economie, de door Europa opgelegde redding van de banken en de terugval van overheidsinkomsten door de grote recessie die het land in de problemen brachten. De zwakke positie van de economie is bovendien grotendeels het gevolg van de Europese constructie, met het wegvallen van budgetaire en monetaire instrumenten, het liberaliseren van de economie, het subsidieren van het stopzetten van productie in landbouw en visserij, de dynamiek van geografische concentratie in het centrum van Europa, etc.
De europese constructie was in eerste instantie een project van de europese economische elites. Het was een project van eengemaakte markten en liberalisering, een project van flexibilisering van de arbeid, een poging om via technocratie te ontsnappen aan democratische nationale druk. Het is echter ditzelfde project dat vandaag de opgebouwde publieke en private schulden onhoudbaar maakt, en de eengemaakte markt, de euro en de hele Europese constructie ondergraaft.

Ook gepubliceerd op: Knack, Socialisme.be,



[i] http://www.publico.pt/n1590313
[ii] http://www.publico.pt/politica/noticia/constitucional-chumba-corte-de-subsidio-de-ferias-de-funcionarios-publicos-e-dos-pensionistas-1590313#/2
[iii] http://www.publico.pt/politica/noticia/discurso-integral-do-primeiroministro-1516375
[iv] http://www.bportugal.pt/pt-PT/EstudosEconomicos/Publicacoes/BoletimEconomico/Publicacoes/projecoes_p.pdf
[v] http://www.jornaldenegocios.pt/economia/detalhe/economia_portuguesa_cai_16_em_2011_act.html
[vi] http://www.tvi24.iol.pt/economia---emprego/emprego-trabalho-postos-de-trabalho-ine-empregos/1428183-6374.html
[vii] http://www.dinheirovivo.pt/Economia/Artigo/CIECO110144.html
[viii] http://www.publico.pt/economia/noticia/krugman-sobre-austeridade-em-portugal-just-say-nao-1590546

Tuesday, March 12, 2013

Sobre disciplina e conhecimento

(Facebook-conversations)

Clara Cuéllar:
  • Disciplina (s. f.)

    1. Conjunto de leis ou ordens que regem certas colectividades.
    2. Boa ordem e respeito.
    3. Submissão, obediência.
    4. Instrução e educação.
    5. Ensino.
    6. Acção dirigente de um mestre.
    7. Estudo de um ramo do saber humano.
    8. Autoridade.
    9. Obediência à autoridade.
Quando a definição de uma palavra inclui «instrução e educação», «ensino», «submissão, obediência», «autoridade» e «obediência à autoridade»... há algo de vergonhosamente contraditório em nós.
 Bovenkant formulier
Jonas Van Vossole:

É pura dialetica, é super natural estes opostos se reunirem num termo. Conhecimento requer submissao a certas normas, conhecimento sempre involve integracao parcial
Talvez aprendisagem inconsciente, tipo o que um bebe aprende da sua mae antes de nascer, era o melhor exemplo que podia encontrar onde disciplina e conhecimento nao co-funcionavam... mesmo assim de facto ele esta submisso e ser disciplinado pelo seu meio ambiente. Quando se aprende uma coisa coscientemente, seja voluntariamente ou involuntariamente, um pessoa é pelo menos parcialmente submissa á informacao, o meio dela, as normas dela, etc...
Alias, a relaçao inversa tambem é verdade; submissao e disciplina requer um minimo de conhecimento. Por isso que por exemplo é dificil disciplinar um doente mental ou um louco... A conclusão afinal é que não dà para escapar a nenhuma delas se uma pessoa requer a outra. Por isso mesmo que o anarchismo, sem qualquer tipo de autoridade, nao é só utopico mas é literalmente louco. Isso claro que nao é defesa minha de "autoridade em si", mas um apelo à consciencia e acção emancipatora. Aí entra a escolha consciente e consistente das normas e da autoridade ao qual nos submetemos em dadas circonstancias e que conhecimento utilizamos para a questionar.

Monday, March 11, 2013

Hoe gebakken lucht de zeepbellen verder vult

Een bedenking over Crombez’ belastingen op kapitaal

Staatssecretaris van Fraudebestrijding, John Crombez, kwam gisteren met groot nieuws. Hij voorspelde “andere tijden”, het bankgeheim zou aan diggelen liggen, het kapitaal zou eindelijk zwaarder belast worden. “De te hoge belastingen op inkomen uit arbeid zullen verschuiven naar meer lasten op inkomen uit vermogen. Een zeer belangrijke stap naar een eerlijkere fiscaliteit en een efficiëntere fiscale administratie,” aldus Crombez. Ik heb echter weinig illusies in de poging van de SPa om te kapitaliseren op het stijgend ongenoegen onder de bevolking over de graaicultuur in de financiële wereld. Zonder tanden zal het kapitaal altijd weten ontsnappen. Én als alle financiële hervormingen en het huidige politieke establishment iets gemeen hebben; dan is het een gebrek aan politieke moed - of is het eerder wil, of ideologisch dogmatisme - ten opzichte van de factor kapitaal.

Crombez stelt in zijn interview dat via het wegvallen van het bankgeheim en toegenomen toezicht inkomsten uit kapitaal in het buitenland, nu ook als inkomsten zullen gerekend worden en dus belast zullen worden. Op die wijze zou de onrechtvaardige verdeling van belastingen - waarbij arbeid zwaar belast wordt, en kapitaal bijna niet - enigszins rechtgetrokken worden. Hier zijn echter verschillende pijnpunten. We zullen het hier bijvoorbeeld niet eens hebben over het verschil in hoogte tussen belastingtarieven, zelfs indien ze correct geïnd zouden worden.
Het belangrijkste punt is echter dat winst op kapitaal eigenlijk vaak geen inkomen is. Een inkomstenbelasting op kapitaal kan immers enkel geheven worden op de winstuitkering aan in België ingeschreven personen. Wanneer een Belg echter bijvoorbeeld aandeelhouder is van een financiële vennootschap in het buitenland, en deze vennootschap de winsten uit andere investering terug in de vennootschap inbrengt, dan stijgt het vermogen van de persoon in kwestie, zonder dat deze winst belast kan worden door de Belgische staat. De winstuitkeringen blijven dus vaak binnen investeringsfondsen, beleggingsvehikels en vennootschappen, waardoor ze ontsnappen aan een inkomstenbelasting.

Niet alleen vermijdt het kapitaal op deze wijze dat het belast wordt, het betekent ook een extra stimulans voor haar verdere accumulatie. Dit zorgt voor nog twee met elkaar verbonden  effecten. Ten eerste zorgt de stimulering van accumulatie voor verdere eigendomsongelijkheid binnen de samenleving, met alle gevolgen van dien. Die structurele ongelijkheid in eigendomsrechten  - in tegens telling tot de inkomensongelijkheid waar de sociaal-democratie graag op focust – zorgt vandaag voor enorme structurele problemen. De eurocrisis en de bankencrisis zijn daar een voorbeeld van, waarbij het telkens gaat over onhoudbare uitstaande leningen die in toenemende mate als niet-legitiem ervaren worden door de schuldenaars. Ten tweede leidt deze accumulatie van kapitaal in investeringsfondsen en vennootschappen , zeker in de context van een wereldwijde laagconjunctuur, tot een gebrek aan winstgevende productieve investeringen; de winstmarges in de reële economie zijn te laag; waardoor speculatie en het ontstaan van zeepbellen toeneemt. Weerom zijn de gevolgen van speculatie van de markten tijdens de eurocrisis, alsook de sub-primes mooie voorbeelden. Andere, meer recentere, zijn de financiële zeepbel rond Rio do Janeiro en de vastgoedspeculatie in China.

Een socialisering van deze non-productieve eigendommen, en ze omzetten in koopkracht om de economie te stimuleren, en om sociaal noodzakelijke (publieke) investeringen te verrichten; zou allicht een oplossing bieden voor de hedendaagse structurele problemen. Met een opheffing van het bankgeheim, en de inkomstenbelasting zullen we echter niet ver komen.

Sterker, men kan zelfs een Mattheus-effect ontwaren binnen de maatregel; met andere woorden dat rijken er meer van profiteren dan “armen”.  Er kan immers verwacht worden dat deze maatregel evenredig met de grote van het kapitaal in kwestie steeds minder impact zal hebben. De echte “grote vissen” ontsnappen wellicht automatisch. De reden hiervoor is heel simpel: een miljardair zal geen honderden miljoenen winst voor zichzelf uitkeren; aangezien hij dat persoonlijk toch niet kan op consumeren. Logischerwijs zal hij die winst gewoon laten zitten waar hij vandaan komt, zal hij het dus verder “investeren”; “armere kapitaalkrachtigen” zullen wellicht meer geneigd zijn een relatief groter deel van hun kapitaal af te halen om te investeren in een huis of in consumptie.

Op die manier zullen zij die het minste bezitten het meeste bijdragen.; ironisch genoeg zijn dat de kleine vissen (zelfstandigen en zwartwerkers), die hun ‘kapitaal’, zij het op fraudeleuze wijze, nog min of meer uit eigen arbeid, gehaald hebben. Indien Crombez  beweert dat hij via dergelijk aanpak een fundamentele verandering ziet, dan maakt hij zichzelf, en vooral de bevolking blaasjes wijs. Niet alleen zal de opbrengst van de maatregelen waarschijnlijk beperkter zijn dan gedacht, de doelgroep wordt volledig gemist.

De opheffing van het bankgeheim, zal net als de maatregelen om bonussen en managerslonen in te dijken weinig zoden aan de dijk brengen. Het echte grootkapitaal en haar noodzaak te accumuleren, de structurele kracht achter de kapitalistische economie blijft buiten schot. Op die manier gaat ook het proces van (financiële) kapitaalsaccumulatie verder, met als resultaat een doodzieke wereldeconomie op steroiden… en brengen deze “nieuwe tijden” uiteindelijk weinig nieuws onder de zon.  Het resultaat is dat de zeepbellen zullen blijven groeien, de tegenstellingen zullen blijven toenemen; al is het nu op een laag van sociaal-gecorrigeerde gebakken lucht.